Với nhiều doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh ở Đồng bằng sông Cửu Long, mùa quyết toán thuế thường gắn với nỗi lo chứng từ, công nợ chưa hoàn tất. Dưới góc nhìn của người làm kế toán, quyết toán thuế không phải là công đoạn chạy nước rút cuối năm mà là kết quả của cả quá trình ghi chép, hạch toán và lưu trữ chứng từ suốt năm tài chính. Sổ sách, báo cáo chuẩn bị chu đáo ngay từ đầu giúp mùa quyết toán nhẹ nhàng và ít sai sót.
Quyết toán thuế – hiểu đúng để chuẩn bị đúng
Quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp là việc doanh nghiệp tổng hợp hoạt động cả năm tài chính, xác định nghĩa vụ thuế và khai, nộp với cơ quan thuế theo quy định hiện hành. Quyết toán cần số liệu được chốt ở phạm vi cả năm, nên chất lượng tờ khai phụ thuộc trực tiếp vào sổ sách và báo cáo tài chính. Trước khi lập hồ sơ, bốn điểm thường được kế toán rà soát:
- Số dư sổ chi tiết khớp với sổ tổng hợp;
- Doanh thu, chi phí ghi nhận đúng kỳ, đúng bản chất nghiệp vụ;
- Các khoản chi thiếu chứng từ hợp pháp hoặc không phục vụ kinh doanh được loại khi xác định thu nhập chịu thuế;
- Nghĩa vụ khai, nộp từng loại thuế được rà soát trước khi chốt.
Sổ sách kế toán “sạch” ngay từ trong năm
Chứng từ mua vào, bán ra cần được phân loại, lưu trữ và hạch toán đúng thời điểm phát sinh; hóa đơn điện tử được kiểm tra, lưu giữ cẩn thận theo quy định. Công nợ với nhà cung cấp, khách hàng nên được đối chiếu định kỳ trong năm, bởi để đến cuối năm dễ làm lệch doanh thu, chi phí và số thuế giá trị gia tăng phải kê khai. Sổ sách ghi chép đều đặn chính là nền tảng để mùa quyết toán không phải xử lý dồn dập, chữa cháy.
Cuối năm: kiểm kê, khóa sổ và rà soát chi phí
Trước khi khóa sổ, doanh nghiệp cần kiểm kê tiền mặt, hàng tồn kho, tài sản cố định và đối chiếu số dư ngân hàng, công nợ. Chênh lệch kiểm kê được xử lý kịp thời, có biên bản và phương án của chủ doanh nghiệp. Kế toán rà soát trích khấu hao, phân bổ chi phí trả trước, công cụ dụng cụ và các khoản trích trước theo quy định hiện hành, đồng thời chủ động loại các khoản chi thiếu chứng từ hợp pháp hoặc không phục vụ kinh doanh khi xác định thu nhập chịu thuế để tránh bị điều chỉnh tăng thu nhập khi cơ quan thuế kiểm tra.
Báo cáo tài chính – bộ hồ sơ song hành khi quyết toán
Báo cáo tài chính năm là cơ sở quan trọng để lập hồ sơ quyết toán. Tùy quy mô, doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC hoặc chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa theo Thông tư 133/2016/TT-BTC nếu đủ điều kiện. Từ báo cáo đã khóa sổ, kế toán xác định thu nhập chịu thuế, thực hiện các điều chỉnh theo quy định, tính số thuế phải nộp cả năm và so với số đã tạm nộp để xử lý chênh lệch. Doanh nghiệp chưa tự tin về nghiệp vụ có thể nhờ kế toán dịch vụ hỗ trợ lập báo cáo tài chính để số liệu đúng quy định ngay từ đầu.
Hồ sơ quyết toán và những lưu ý riêng của hộ kinh doanh
Hồ sơ quyết toán thường gồm tờ khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp, báo cáo tài chính năm và phụ lục kèm theo mẫu quy định hiện hành. Doanh nghiệp cũng nên chuẩn bị sẵn chứng từ, sổ sách để giải trình khi cơ quan thuế kiểm tra, thanh tra theo Luật Quản lý thuế. Với hộ kinh doanh, nghĩa vụ thuế được xác định theo phương pháp phù hợp với quy mô, ngành nghề; dù theo hình thức nào, lưu giữ đầy đủ chứng từ mua – bán vẫn là cơ sở vững chắc nhất. Xem thêm về chuẩn bị hồ sơ quyết toán thuế cho SME để nắm rõ từng hạng mục cần có.
Chủ động rà soát sớm cùng kế toán dịch vụ
Doanh nghiệp dễ gặp áp lực khi sổ sách tồn đọng, nhân sự kế toán chưa đủ kinh nghiệm hoặc khi nhận yêu cầu giải trình từ cơ quan thuế. Lúc đó, sự hỗ trợ của đơn vị kế toán – thuế chuyên nghiệp giúp rà soát số liệu, hoàn thiện sổ sách và chuẩn bị hồ sơ đúng quy định. Là công ty dịch vụ kế toán – thuế tại Mỹ Tho – Tiền Giang, DR9 đồng hành cùng doanh nghiệp nhỏ, hộ kinh doanh khu vực ĐBSCL trong việc lập sổ sách, báo cáo tài chính và chuẩn bị hồ sơ quyết toán. Nếu cần góc nhìn khách quan trước mùa quyết toán, hãy liên hệ DR9 để được tư vấn phù hợp với tình hình thực tế.
Bài viết được biên soạn bởi Hiếu — Kế toán trưởng tại DR9, 20 năm kinh nghiệm ngành thuế – kế toán, trong đó 10 năm phục vụ trực tiếp doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã tại Đồng Tháp. Thông tin trong bài mang tính tham khảo; doanh nghiệp nên trao đổi với DR9 để được tư vấn phù hợp với tình hình thực tế.
