Từ 01/7/2026, quy định về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết chính thức chuyển sang khung pháp lý mới theo Nghị định 255/2026/NĐ-CP, thay thế đồng thời Nghị định 132/2020/NĐ-CP và Nghị định 20/2025/NĐ-CP. Đây là văn bản áp dụng cho mọi doanh nghiệp có giao dịch với các bên có quan hệ liên kết (công ty mẹ-con, công ty cùng tập đoàn, doanh nghiệp có chung cổ đông/người quản lý chi phối…), không chỉ riêng doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. DR9 tổng hợp những điểm doanh nghiệp cần nắm để tránh bị truy thu, ấn định thuế khi có giao dịch liên kết.
Nghị định 255/2026/NĐ-CP là văn bản gì
Nghị định 255/2026/NĐ-CP được ban hành ngày 30/6/2026, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, áp dụng cho kỳ tính thuế thu nhập doanh nghiệp từ năm 2026 trở đi. Văn bản thay thế đồng thời Nghị định 132/2020/NĐ-CP và Nghị định 20/2025/NĐ-CP (văn bản sửa đổi bổ sung trước đó) — gộp toàn bộ quy định về xác định các bên có quan hệ liên kết, nguyên tắc xác định giá giao dịch liên kết theo giá thị trường, khống chế chi phí lãi vay, và nghĩa vụ kê khai/lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết vào một văn bản thống nhất. Nghị định giữ nguyên nền tảng cơ chế đã áp dụng từ Nghị định 132/2020/NĐ-CP, đồng thời bổ sung một số điểm làm rõ và điều chỉnh ngưỡng cho phù hợp thực tiễn.
Doanh nghiệp nào có giao dịch liên kết cần quan tâm
Hai doanh nghiệp được coi là có quan hệ liên kết khi một bên tham gia trực tiếp hoặc gián tiếp vào việc điều hành, kiểm soát, góp vốn hoặc đầu tư vào bên kia; phổ biến nhất là ngưỡng sở hữu từ 25% vốn góp của chủ sở hữu trở lên, hoặc có cùng người quản lý/điều hành/kiểm soát chi phối. Điểm cần lưu ý bổ sung của Nghị định 255/2026/NĐ-CP: văn bản làm rõ thêm trường hợp xác lập quan hệ liên kết thông qua giao dịch bảo lãnh, cho vay hoặc đi vay giữa các bên đạt tỷ lệ tối thiểu 10% vốn góp của chủ sở hữu — nghĩa là ngay cả khi không sở hữu cổ phần lẫn nhau, hai doanh nghiệp có quan hệ vay mượn đủ lớn cũng có thể bị xác định là bên liên kết và phải tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ kê khai.
Nâng ngưỡng miễn lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết
Đây là điểm mới đáng chú ý nhất với nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ có phát sinh giao dịch liên kết ở mức không lớn: ngưỡng doanh thu để được miễn lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết (đối với doanh nghiệp chỉ phát sinh giao dịch với bên liên kết trong nước, cùng chịu thuế suất thuế TNDN, không bên nào được hưởng ưu đãi thuế) được nâng lên, doanh nghiệp có tổng doanh thu dưới ngưỡng mới (theo hướng nới rộng hơn so với mức 200 tỷ đồng trước đây) sẽ không phải chuẩn bị hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết chi tiết — dù vẫn phải kê khai thông tin giao dịch liên kết trong tờ khai quyết toán thuế TNDN hằng năm. Doanh nghiệp cần đối chiếu chính xác ngưỡng và điều kiện áp dụng thực tế tại thời điểm quyết toán, vì mức miễn cụ thể có thể được quy định chi tiết hơn trong văn bản hướng dẫn của cơ quan thuế.
Khống chế chi phí lãi vay — vẫn giữ nguyên trần 30%
Nghị định 255/2026/NĐ-CP tiếp tục duy trì nguyên tắc khống chế chi phí lãi vay được trừ khi tính thuế TNDN đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết: tổng chi phí lãi vay thuần (sau khi trừ lãi tiền gửi, lãi cho vay) được trừ không vượt quá 30% tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh trong kỳ, cộng chi phí lãi vay thuần và chi phí khấu hao. Phần chi phí lãi vay vượt mức khống chế không được tính vào chi phí được trừ của kỳ hiện tại, nhưng được chuyển tiếp sang các kỳ tính thuế tiếp theo (tối đa 5 năm) nếu doanh nghiệp có phát sinh chi phí lãi vay thấp hơn mức khống chế ở kỳ sau. Đây vẫn là điểm doanh nghiệp có vay vốn từ công ty mẹ/bên liên kết cần đặc biệt lưu ý khi lập kế hoạch tài chính.
Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia và thủ tục thông báo đơn giản hóa
- Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia (CbCR): chỉ áp dụng cho công ty mẹ tối cao tại Việt Nam thuộc tập đoàn đa quốc gia có doanh thu hợp nhất toàn cầu đạt ngưỡng lớn (theo quy định hiện hành, tương đương khoảng 750 triệu Euro trở lên) — không ảnh hưởng tới đa số doanh nghiệp vừa và nhỏ tại địa phương, chỉ liên quan các tập đoàn quy mô lớn có công ty con, chi nhánh ở nhiều quốc gia.
- Thủ tục thông báo đơn giản hóa: thay vì phải nộp thông báo giao dịch liên kết hằng năm như trước, doanh nghiệp chỉ cần thông báo một lần khi lần đầu phát sinh nghĩa vụ liên quan tới giao dịch liên kết (áp dụng cho một số thủ tục hành chính cụ thể) — giảm bớt gánh nặng thủ tục lặp lại mỗi năm.
- Thứ tự ưu tiên nguồn dữ liệu so sánh: khi xác định giá giao dịch liên kết theo nguyên tắc giá thị trường, cơ quan thuế và doanh nghiệp ưu tiên sử dụng dữ liệu công khai trước, sau đó mới đến dữ liệu thương mại (cơ sở dữ liệu do bên thứ ba cung cấp có phí) và dữ liệu quản lý thuế nội bộ — giúp minh bạch hóa quá trình so sánh, giảm tranh chấp khi thanh tra, kiểm tra thuế.
Doanh nghiệp cần lưu ý gì
- Rà soát lại toàn bộ các bên có quan hệ giao dịch (mua bán hàng hóa, dịch vụ, vay mượn, bảo lãnh…) để xác định có thuộc diện “bên liên kết” theo ngưỡng mới hay không — đặc biệt lưu ý các khoản vay/bảo lãnh lớn dù không sở hữu cổ phần lẫn nhau.
- Kiểm tra doanh thu và giá trị giao dịch liên kết trong năm để xác định có thuộc diện được miễn lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết hay không, tránh vừa tốn công chuẩn bị hồ sơ không cần thiết vừa tránh rủi ro thiếu hồ sơ khi thuộc diện bắt buộc.
- Theo dõi chi phí lãi vay từ bên liên kết theo từng kỳ, đối chiếu với trần 30% lợi nhuận thuần để chủ động điều chỉnh kế hoạch vay vốn, tránh bị loại chi phí lãi vay khi quyết toán.
- Lưu giữ đầy đủ chứng từ, hợp đồng giao dịch với bên liên kết để sẵn sàng giải trình khi cơ quan thuế thanh tra, kiểm tra — kể cả khi thuộc diện miễn lập hồ sơ chi tiết.
DR9 hỗ trợ rà soát giao dịch liên kết và kê khai thuế đúng quy định
Quy định về giao dịch liên kết phức tạp và dễ phát sinh rủi ro bị ấn định thuế nếu doanh nghiệp không kê khai đúng hoặc thiếu hồ sơ chứng minh. Đội ngũ tư vấn thuế DR9 hỗ trợ doanh nghiệp tại Đồng Tháp, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long rà soát các bên có quan hệ liên kết, xác định nghĩa vụ lập hồ sơ, và kiểm tra chi phí lãi vay theo đúng Nghị định 255/2026/NĐ-CP. Tham khảo dịch vụ tư vấn thuế cho SME của DR9, hoặc đọc thêm bài Nghị định 320/2025/NĐ-CP về thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp để nắm đầy đủ bức tranh thuế TNDN 2026.
Liên hệ DR9 để được tư vấn miễn phí
Câu hỏi thường gặp
Nghị định 255/2026/NĐ-CP được ban hành 30/6/2026, có hiệu lực từ 01/7/2026, áp dụng cho kỳ tính thuế TNDN từ năm 2026, thay thế Nghị định 132/2020/NĐ-CP và Nghị định 20/2025/NĐ-CP.
Có. Quy định áp dụng cho mọi doanh nghiệp có giao dịch với bên liên kết trong nước, không chỉ riêng doanh nghiệp FDI — ví dụ giao dịch giữa các công ty cùng chủ sở hữu, có quan hệ vay mượn lớn, hoặc chung người quản lý chi phối.
Tổng chi phí lãi vay thuần được trừ khi tính thuế TNDN không vượt quá 30% tổng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh cộng chi phí lãi vay thuần và chi phí khấu hao trong kỳ. Phần vượt mức được chuyển tiếp sang các kỳ tính thuế sau, tối đa 5 năm.
Thủ tục thông báo giao dịch liên kết chuyển từ nộp hằng năm sang chỉ thông báo một lần khi lần đầu phát sinh nghĩa vụ; đồng thời nâng ngưỡng doanh thu được miễn lập hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết cho doanh nghiệp chỉ giao dịch với bên liên kết trong nước không có ưu đãi thuế.
Bài viết được biên soạn bởi Hiếu — Kế toán trưởng tại DR9, 20 năm kinh nghiệm ngành thuế – kế toán, trong đó 10 năm phục vụ trực tiếp doanh nghiệp, hộ kinh doanh và hợp tác xã tại Đồng Tháp. Nội dung căn cứ Nghị định 255/2026/NĐ-CP, cập nhật ngày 04/9/2026.
